Woning onverdeeld laten bij scheiding: verstandig of een risico?

Bij een scheiding moet het gezamenlijke vermogen worden verdeeld. In veel situaties betekent dit dat één partner de woning overneemt of dat de woning wordt verkocht. Toch kiezen sommige ex-partners voor een andere oplossing: de woning blijft voorlopig onverdeeld. Dat betekent dat jullie beiden eigenaar blijven van de woning, ook nadat de scheiding is uitgesproken.

Een woning in onverdeeldheid kan een praktische tijdelijke oplossing zijn. Bijvoorbeeld wanneer één partner nog in de woning blijft wonen of wanneer verkoop op dat moment financieel ongunstig is. Tegelijkertijd brengt het huis onverdeeld laten na scheiding juridische, financiële en fiscale gevolgen met zich mee.

In deze blog lees je wat het betekent om een woning onverdeeld te laten, welke risico’s daarbij horen en wanneer deze oplossing wel of juist niet verstandig kan zijn.

Wat betekent het om een woning onverdeeld te laten?

Wanneer partners ervoor kiezen om de woning in onverdeeldheid te laten, betekent dit dat de woning nog niet wordt verdeeld tussen beide ex-partners. Jullie blijven dus samen eigenaar, ondanks de scheiding.

In de praktijk houdt dit meestal het volgende in:

• beide ex-partners blijven mede-eigenaar van de woning
• de woning blijft onderdeel van de gezamenlijke eigendom
• de woning wordt nog niet definitief aan één partner toegedeeld

Normaal gesproken wordt bij een scheiding de woning verkocht of overgenomen door één partner. Wanneer jullie besluiten om de woning onverdeeld te laten, wordt deze verdeling dus tijdelijk uitgesteld. Deze afspraak wordt meestal vastgelegd in het echtscheidingsconvenant.

Een veelvoorkomende reden hiervoor is dat één partner met de kinderen nog enkele jaren in de woning blijft wonen om stabiliteit te behouden.

Kan een huis voor altijd onverdeeld blijven?

Een huis onverdeeld laten kan niet onbeperkt worden afgedwongen. Volgens de wet kan niemand verplicht worden om voor onbepaalde tijd in een onverdeelde gemeenschap te blijven.

Zelfs wanneer partners afspreken dat de woning bijvoorbeeld tien jaar onverdeeld blijft, kan één van hen na vijf jaar alsnog verdeling eisen. Wel is het mogelijk om telkens opnieuw af te spreken dat de verdeling maximaal vijf jaar wordt uitgesteld.

In theorie kan een woning dus lange tijd onverdeeld blijven, maar alleen wanneer beide ex-partners daarmee blijven instemmen.

Voordelen van het onverdeeld laten van een woning

Het onverdeeld laten van een woning kan in sommige situaties voordelen hebben.

• Stabiliteit voor kinderen
  De partner die met de kinderen blijft wonen hoeft niet direct te verhuizen.
• Tijd om financiële situatie te verbeteren
  Soms is het inkomen op het moment van scheiden onvoldoende om een hypotheek over te nemen. Een paar jaar wachten kan financiële ruimte creëren.
• Wachten op een gunstiger woningmarkt
  Partners kunnen besluiten de verkoop uit te stellen wanneer de woningmarkt ongunstig is.
• Geen directe verkoopkosten
  Makelaarskosten, verhuiskosten en andere kosten kunnen tijdelijk worden vermeden.

Nadelen en risico’s van een woning in onverdeeldheid

Hoewel het huis onverdeeld laten na scheiding tijdelijk rust kan geven, brengt het ook risico’s met zich mee.

Het grootste nadeel is dat de financiële verbondenheid blijft bestaan. Beide ex-partners blijven namelijk verantwoordelijk voor zaken zoals de hypotheek, onderhoudskosten en eventuele waardeschommelingen van de woning.

Daarnaast blijven banken beide partners meestal hoofdelijk aansprakelijk voor de hypotheek. Dat betekent dat de bank beide ex-partners kan aanspreken wanneer betalingen niet worden gedaan.

Ook kan het lastig zijn om een nieuwe hypotheek te krijgen zolang de oude hypotheek nog op naam van beide partners staat. Voor de partner die vertrekt kan dat een belemmering zijn bij het kopen van een nieuwe woning.

Fiscale gevolgen van een woning in onverdeeldheid

Een woning in onverdeeldheid fiscaal laten bestaan kan belangrijke gevolgen hebben voor de belasting.

Wanneer één partner in de woning blijft wonen en de ander verhuist, kan de woning voor de vertrekkende partner nog maximaal twee jaar als eigen woning worden aangemerkt. Dit wordt ook wel de scheidingsregeling genoemd.

Na deze periode verhuist het aandeel van de vertrekkende partner meestal naar box 3. Dat betekent dat:

• de hypotheekrente niet meer aftrekbaar is
• het aandeel in de woning wordt belast als vermogen

Rekenvoorbeeld

Stel dat de woning een waarde heeft van €400.000 en de hypotheek €300.000 bedraagt. De overwaarde is dan €100.000, oftewel €50.000 per partner.

Partner A blijft in de woning wonen en partner B vertrekt, maar blijft mede-eigenaar. Tijdens de eerste twee jaar kan partner B zijn deel van de hypotheekrente nog aftrekken. Daarna vervalt deze renteaftrek en valt het aandeel van partner B in box 3 als vermogen.

Wanneer kan een woning onverdeeld laten verstandig zijn?

Een huis onverdeeld laten kan een passende oplossing zijn wanneer de omstandigheden daarom vragen. Bijvoorbeeld wanneer:

• er jonge kinderen zijn die gebaat zijn bij stabiliteit
• één partner tijdelijk onvoldoende financieringsmogelijkheden heeft
• partners verwachten dat de woningwaarde stijgt
• er goede onderlinge afspraken mogelijk zijn

In zulke situaties kan het verstandig zijn om tijdelijk te kiezen voor een woning in onverdeeldheid. Het is dan wel belangrijk om duidelijke afspraken te maken over onder andere hypotheekbetalingen, onderhoud, het moment van verkoop en de uiteindelijke waardeverdeling.

Samen duidelijke afspraken maken over de woning

Het huis onverdeeld laten na scheiding kan een praktische tussenoplossing zijn, maar vraagt om goede afspraken en inzicht in de financiële gevolgen. Bij Scheiden doe je samen kijken we niet alleen naar de juridische mogelijkheden, maar ook naar wat financieel en praktisch het beste past bij jullie situatie.

Onze ervaren mediator scheiding en financieel adviseur Johan Bosveld helpt jullie om alle opties rondom de woning helder in kaart te brengen. Zo kunnen jullie samen beslissen of een woning onverdeeld laten verstandig is of dat een andere oplossing beter past.

Neem contact op met Johan Bosveld voor een kosteloos kennismakingsgesprek. Samen bekijken jullie wat het beste is voor jou, de woning en eventueel jullie kinderen, zodat jullie met duidelijke afspraken verder kunnen.