Wat verandert er in de toeslagen in 2027? Let op bij je belastingaangifte

In 2027 verandert het toeslagpartnerbegrip. Vooral mensen die samenwonen in een samengesteld gezin kunnen hiermee te maken krijgen. Ook voor mensen die gaan scheiden of al gescheiden zijn, is de wijziging relevant. Het inkomen van een partner of ex-partner kan namelijk grote gevolgen hebben voor de hoogte van je toeslagen.

Daarbij is het belangrijk om niet alleen naar de toeslagen te kijken. Ook de belastingaangifte na een scheiding kan invloed hebben op je financiële situatie. Een aftrekpost kan bijvoorbeeld zorgen voor een lager inkomen voor de toeslagen, terwijl partneralimentatie juist als inkomen kan meetellen.

Bij Scheiden doe je samen kijken we daarom niet naar één onderdeel van de financiële afwikkeling. Bij een scheiding hangen belasting, toeslagen, alimentatie, de woning en het vermogen vaak met elkaar samen. In deze blog leggen we uit wat er in 2027 verandert en waar je bij een scheiding op moet letten.

Wat zijn toeslagen?

Toeslagen zijn bijdragen van de overheid voor bepaalde kosten. De hoogte van een toeslag hangt onder andere af van je inkomen, vermogen, gezinssituatie en de voorwaarden van de betreffende toeslag.

De bekendste toeslagen zijn:

• Zorgtoeslag: een bijdrage voor de kosten van je zorgverzekering.
• Huurtoeslag: een bijdrage voor de kosten van je huur.
• Kindgebonden budget: een bijdrage voor ouders met kinderen.
• Kinderopvangtoeslag: een bijdrage voor de kosten van kinderopvang.

Bij een scheiding verandert vaak veel tegelijk. Je woont misschien op een ander adres, je inkomen verandert, de kinderen wonen gedeeltelijk bij jou en je ontvangt of betaalt mogelijk partneralimentatie. Al deze veranderingen kunnen gevolgen hebben voor je toeslagen.

Wat verandert er in 2027 voor het toeslagpartnerbegrip?

Het kabinet wil het toeslagpartnerbegrip vanaf 1 januari 2027 vereenvoudigen. De daarvoor voorgestelde wet heet de Wet vereenvoudiging partnerbegrip toeslagen.

Op dit moment kunnen mensen onder bepaalde omstandigheden toeslagpartners worden terwijl zij zichzelf niet als partners zien. Een voorbeeld daarvan is een samengesteld gezin. Twee volwassenen wonen samen en één van hen heeft een minderjarig kind dat op hetzelfde adres staat ingeschreven. Onder de huidige regels kan daardoor een toeslagpartnerschap ontstaan.

In het wetsvoorstel wordt dit criterium voor samengestelde gezinnen geschrapt. Daarnaast worden ook andere regels rond het toeslagpartnerschap aangepast. Zo verdwijnen volgens het voorstel het criterium dat iemand het jaar ervoor al toeslagpartner was en het criterium waardoor het toeslagpartnerschap na het wegvallen van de oorspronkelijke reden nog een periode kan doorlopen. Ook wordt voorkomen dat minderjarigen als toeslagpartner worden aangemerkt.

De beoogde ingangsdatum is 1 januari 2027. Op dit moment is de wet nog in behandeling bij de Eerste Kamer. De Tweede Kamer heeft het wetsvoorstel op 17 september 2026 als hamerstuk afgedaan.

Wat betekent dit voor een samengesteld gezin?

Een samengesteld gezin is een gezin waarin één of beide partners kinderen uit een eerdere relatie hebben. Stel dat Sanne en Mark samenwonen. Sanne heeft een dochter van 10 jaar uit een eerdere relatie en Mark is niet de vader van het kind.

Onder de huidige regels kan het wonen op hetzelfde adres in combinatie met een minderjarig kind ervoor zorgen dat Sanne en Mark toeslagpartners zijn. Het inkomen van Mark kan daardoor worden meegenomen bij het bepalen van het recht op bepaalde toeslagen van Sanne.

Met de voorgestelde wijziging vervalt het criterium voor samengestelde gezinnen. Sanne en Mark worden dan niet meer alleen vanwege deze situatie automatisch als toeslagpartners aangemerkt. Dat kan financieel verschil maken, omdat het inkomen van Mark mogelijk niet meer meetelt bij de berekening van de toeslagen van Sanne.

Of Sanne daardoor daadwerkelijk meer toeslag krijgt, hangt af van haar inkomen, vermogen, gezinssituatie en de voorwaarden van de betreffende toeslag. Het is daarom verstandig om na een wijziging een nieuwe proefberekening te maken.

Waarom zijn toeslagen belangrijk bij een scheiding?

Bij een scheiding verandert je financiële situatie vaak ingrijpend. Waar je eerder met twee inkomens en één huishouden leefde, ontstaan er meestal twee afzonderlijke huishoudens. Dat kan gevolgen hebben voor onder andere je inkomen, vermogen, woonlasten, zorgtoeslag, huurtoeslag, kindgebonden budget, kinderopvangtoeslag en partneralimentatie.

Een verandering op één onderdeel kan daardoor gevolgen hebben voor een ander onderdeel. Juist daarom is het bij een scheiding belangrijk om niet alleen naar de belastingaangifte te kijken, maar ook naar het effect op je toeslagen.

Belastingaangifte en toeslagen: wat is het verband?

Voor toeslagen wordt gekeken naar je toetsingsinkomen. Doe je aangifte inkomstenbelasting? Dan is dit toetsingsinkomen gelijk aan je verzamelinkomen uit de definitieve aanslag inkomstenbelasting.

Een wijziging in je inkomen of bepaalde aftrekposten kan daardoor ook gevolgen hebben voor je toeslagen. Dienst Toeslagen gebruikt het inkomen dat voor het betreffende jaar geldt om te bepalen hoeveel toeslag je krijgt.

Daar zit bij een scheiding een belangrijk aandachtspunt. Een fiscale keuze kan vanuit de inkomstenbelasting aantrekkelijk lijken, maar tegelijkertijd een ander effect hebben op je toeslagen.

Kun je door je belastingaangifte meer toeslag krijgen?

Dat kan. Stel dat je een aftrekpost hebt waardoor je verzamelinkomen lager uitkomt. Een lager toetsingsinkomen kan gevolgen hebben voor de hoogte van je toeslagen.

Dat betekent niet dat iedere aftrekpost automatisch leidt tot meer toeslag. De berekening verschilt per toeslag en ook je vermogen en gezinssituatie spelen een rol.

Daarom is het verstandig om bij een scheiding niet alleen te kijken naar het bedrag dat je terugkrijgt van de Belastingdienst. Kijk ook naar het effect op je toeslagen.

Partneralimentatie heeft ook gevolgen voor je toeslagen

Een goed voorbeeld is partneralimentatie. Betaal je partneralimentatie aan je ex-partner? Dan mag je deze betaling onder voorwaarden in je aangifte inkomstenbelasting als aftrekpost opgeven. Hierdoor kan je inkomen voor de belastingaangifte lager worden. Dit kan ook gevolgen hebben voor de definitieve berekening van je toeslagen.

Ontvang je partneralimentatie? Dan moet je deze als inkomen opgeven in je aangifte inkomstenbelasting. Partneralimentatie die je voor jezelf ontvangt, telt ook mee als inkomen voor de toeslagen. Daardoor kan het bedrag aan toeslagen lager worden. Het financiële effect van partneralimentatie is dus voor beide ex-partners anders.

Voorbeeld: partneralimentatie ontvangen

Stel dat Sabine na haar scheiding € 10.000 aan partneralimentatie ontvangt. Die € 10.000 is niet simpelweg € 10.000 extra besteedbaar inkomen. De ontvangen partneralimentatie moet worden meegenomen in haar belastingaangifte en telt ook mee als inkomen voor de toeslagen.

Als haar inkomen hierdoor hoger wordt, kan zij minder recht hebben op bijvoorbeeld zorgtoeslag of huurtoeslag. Hoe groot dat effect is, hangt af van haar volledige financiële situatie.

Bij een scheiding is het daarom belangrijk om niet alleen te kijken naar de hoogte van de alimentatie. Ook belasting en toeslagen moeten worden meegenomen in de berekening.

Meer belasting terugkrijgen betekent niet altijd een beter financieel resultaat

Dit is een belangrijk aandachtspunt bij het maken van fiscale afspraken tijdens een scheiding. Stel dat jij en je ex-partner een aftrekpost hebben die jullie in de belastingaangifte kunnen verdelen. Door de aftrekpost volledig aan één persoon toe te rekenen, kan het belastingvoordeel voor die persoon groter zijn.

De berekening is daarmee nog niet klaar. De verdeling kan namelijk ook invloed hebben op het inkomen dat voor de toeslagen wordt gebruikt. Daardoor kan een groter belastingvoordeel aan de ene kant samengaan met een verandering van het recht op toeslagen aan de andere kant.

Bij het maken van fiscale afspraken is het daarom verstandig om meerdere scenario’s naast elkaar te zetten.

Een voorbeeld van een fiscale keuze bij een scheiding

Stel dat Bart en Sabine gaan scheiden. Zij hebben een aantal gemeenschappelijke financiële posten die zij in hun belastingaangifte moeten verwerken. Bij iedere mogelijke verdeling is het belangrijk om te kijken naar:

• de inkomstenbelasting van Bart;
• de inkomstenbelasting van Sabine;
• het verzamelinkomen van Bart;
• het verzamelinkomen van Sabine;
• de zorgtoeslag;
• de huurtoeslag;
• het kindgebonden budget;
• de kinderopvangtoeslag.

Stel dat optie A zorgt voor € 3.000 meer belastingteruggave, maar tegelijkertijd voor € 2.000 minder toeslagen. Dan is het uiteindelijke verschil geen € 3.000.

Hetzelfde geldt andersom. Een keuze die iets minder belastingvoordeel oplevert, kan door een gunstiger effect op de toeslagen uiteindelijk financieel anders uitpakken. Daarom kijken we bij Scheiden doe je samen niet alleen naar de belastingaangifte, maar naar het totale financiële plaatje.

Let ook op het moment waarop jullie uit elkaar gaan

Bij een scheiding is niet alleen de hoogte van je inkomen belangrijk. Ook het moment waarop je geen toeslagpartner meer bent, kan verschil maken.

Bij samenwoners geldt bijvoorbeeld dat een ex-partner na een verhuizing in principe vanaf de eerste dag van de volgende maand niet meer meetelt als toeslagpartner. Verhuist iemand op 15 maart naar een ander adres, dan kan het toeslagpartnerschap voor de toeslagen vanaf 1 april eindigen.

Bij gehuwden gelden aanvullende voorwaarden. De scheiding moet bijvoorbeeld zijn aangevraagd en de partners moeten niet meer op hetzelfde adres staan ingeschreven. Voor huurtoeslag gelden daarnaast eigen regels.

Het is dus belangrijk om goed te kijken naar de exacte situatie. Een paar dagen verschil in een verhuizing of inschrijving betekent niet automatisch dat je over precies dezelfde periode recht hebt op toeslagen.

Een scheiding kan ook gevolgen hebben voor het inkomen van het hele jaar

Een belangrijk misverstand is dat alleen het inkomen na de scheiding meetelt. Voor toeslagen wordt gekeken naar het inkomen over het hele jaar.

Als je bijvoorbeeld vanaf 1 juli geen toeslagpartner meer bent, kan het gezamenlijke inkomen worden gebruikt voor de periode waarin jullie wel toeslagpartners waren. Vanaf het moment dat je geen toeslagpartner meer bent, wordt voor de betreffende periode alleen jouw inkomen meegenomen.

Dat maakt de berekening bij een scheiding soms ingewikkeld. Je kunt gedurende één kalenderjaar namelijk te maken hebben met meerdere financiële situaties.

Belastingpartnerschap en toeslagpartnerschap zijn niet hetzelfde

Ook dit verschil is belangrijk. Je kunt voor de inkomstenbelasting nog fiscale keuzes maken terwijl je voor de toeslagen al geen toeslagpartners meer bent.

Na een scheiding kunnen ex-partners er bijvoorbeeld onder voorwaarden voor kiezen om voor de inkomstenbelasting gedurende het hele jaar fiscale partners te blijven. Daardoor kunnen zij bepaalde gemeenschappelijke inkomsten en aftrekposten onderling verdelen.

Die keuze betekent niet automatisch dat zij ook toeslagpartners blijven. Voor toeslagen gelden daarvoor eigen regels. Juist omdat deze begrippen op elkaar lijken, ontstaat hier in de praktijk regelmatig verwarring.

Wat verandert er in 2027 voor mensen die uit elkaar gaan?

De voorgestelde wijzigingen zijn niet alleen interessant voor samengestelde gezinnen. Ook voor mensen die gaan scheiden kunnen ze gevolgen hebben.

Een belangrijk onderdeel van het wetsvoorstel is namelijk het laten vervallen van de regel dat iemand onder bepaalde omstandigheden nog toeslagpartner blijft omdat die persoon het jaar ervoor ook toeslagpartner was. Ook de regel waardoor het toeslagpartnerschap na het wegvallen van de oorspronkelijke reden nog een periode kan doorlopen, wordt volgens het wetsvoorstel geschrapt.

Het uitgangspunt wordt daarmee eenvoudiger: wanneer de grond voor het toeslagpartnerschap vervalt, moet het toeslagpartnerschap ook sneller eindigen. Voor iemand die net uit elkaar is gegaan, kan dat relevant zijn. De precieze gevolgen blijven afhankelijk van de persoonlijke situatie en van de definitieve wetgeving.

Wat moet je bij een scheiding controleren?

Wanneer je gaat scheiden, is het verstandig om niet alleen naar de echtscheiding zelf te kijken. Controleer ook welke veranderingen je moet doorgeven voor je toeslagen.

Denk onder andere aan:

• het nieuwe woonadres;
• het moment waarop je geen toeslagpartner meer bent;
• je nieuwe jaarinkomen;
• eventuele partneralimentatie;
• het inkomen van je ex-partner gedurende de periode waarin jullie nog toeslagpartners waren;
• de woonsituatie van de kinderen;
• het kindgebonden budget;
• de kinderopvangtoeslag;
• je vermogen.

Dienst Toeslagen adviseert bij een scheiding ook om een gewijzigd inkomen zo snel mogelijk door te geven. Dat kan helpen om te voorkomen dat je later een groot bedrag aan toeslagen moet terugbetalen.

Maak bij een scheiding één totaalberekening

Mijn advies is om bij een scheiding niet voor ieder onderdeel afzonderlijk een berekening te maken. Kijk naar het totaal en breng de verschillende financiële gevolgen met elkaar in verband.

Stap 1: Breng de inkomsten in kaart

Kijk naar het inkomen van beide partners en naar veranderingen die tijdens of na de scheiding ontstaan.

Stap 2: Bekijk de belastingaangifte

Controleer welke aftrekposten gelden en welke inkomsten en kosten op welke manier in de aangifte moeten worden verwerkt.

Stap 3: Bereken de toeslagen

Bekijk vervolgens wat de verschillende keuzes betekenen voor de zorgtoeslag, huurtoeslag, het kindgebonden budget en de kinderopvangtoeslag.

Stap 4: Vergelijk meerdere scenario’s

Een verdeling die fiscaal aantrekkelijk lijkt, hoeft niet automatisch het beste aan te sluiten bij het totale financiële plaatje. Zet daarom verschillende mogelijkheden naast elkaar.

Stap 5: Kijk ook naar het volgende jaar

Een afspraak bij een scheiding kan ook gevolgen hebben voor een volgend belastingjaar. Denk bijvoorbeeld aan partneralimentatie, een afkoopsom van partneralimentatie, de verkoop of overdracht van een woning of veranderingen in het inkomen.

Waarom fiscale afspraken onderdeel zijn van een goede scheiding

Een scheiding gaat niet alleen over het verdelen van bezittingen en het maken van afspraken over de kinderen. Ook de manier waarop financiële afspraken fiscaal uitpakken, is belangrijk.

Een bedrag kan op papier aantrekkelijk lijken, terwijl het uiteindelijke voordeel lager uitvalt door belasting of het verlies van een toeslag. Daarom is het belangrijk om financiële afspraken niet los van elkaar te bekijken.

De hoogte van de partneralimentatie, de woning, de verdeling van vermogen, de belastingaangifte en de toeslagen kunnen allemaal met elkaar samenhangen. Bij Scheiden doe je samen kijken we samen met jullie naar die verschillende onderdelen. Zo ontstaat niet alleen duidelijkheid over wat er tijdens de scheiding moet worden geregeld, maar ook over de financiële gevolgen van de gemaakte afspraken.

De rol van Johan Bosveld bij financiële afspraken tijdens een scheiding

Bij financiële vraagstukken rondom een scheiding is specialistische begeleiding belangrijk. Johan Bosveld is geregistreerd financieel scheidingsadviseur (RES, CFP en RFEA), hypotheekadviseur en MfN-registermediator.

Door deze combinatie van financiële kennis en mediationervaring kan hij niet alleen kijken naar één fiscale vraag, maar naar het financiële geheel van de scheiding. Dat is vooral belangrijk wanneer er meerdere zaken tegelijk spelen, zoals een koopwoning, partneralimentatie, vermogen, een onderneming of verschillende toeslagen.

Toeslagen en belastingaangifte na een scheiding

De veranderingen in 2027 maken het toeslagpartnerbegrip op onderdelen eenvoudiger. Toch blijft een scheiding financieel maatwerk.

De belangrijkste les is daarom: kijk niet alleen naar hoeveel belasting je terugkrijgt, maar naar het totale financiële resultaat. Een verandering in je inkomen, een aftrekpost of partneralimentatie kan namelijk ook gevolgen hebben voor je toeslagen.

Door de inkomstenbelasting en toeslagen samen te bekijken, voorkom je dat een keuze die op het eerste gezicht voordelig lijkt later voor een financiële verrassing zorgt.

Heb je vragen over toeslagen, belasting of alimentatie bij een scheiding?

Wil je weten wat een scheiding betekent voor jullie belastingaangifte en toeslagen? Of wil je verschillende financiële scenario’s naast elkaar zetten voordat jullie definitieve afspraken maken?

Bij Scheiden doe je samen begeleiden we jullie bij het maken van duidelijke afspraken over de financiële gevolgen van de scheiding. Samen brengen we de verschillende onderdelen in kaart, zodat jullie weten waar je aan toe bent.

Wil je jullie situatie bespreken? Neem dan vrijblijvend contact met ons op voor een kosteloos kennismakingsgesprek.

Johan Bosveld, geregistreerd financieel scheidingsadviseur (RES, CFP en RFEA), hypotheekadviseur en MfN-registermediator, helpt jullie om financiële, fiscale en praktische afspraken tijdens de scheiding goed op elkaar af te stemmen.