Wat gebeurt er met het nabestaandenpensioen na een scheiding?

Bij een scheiding komt er vaak veel op je af. Van juridische en emotionele aspecten tot het regelen van de praktische zaken. Eén belangrijk, maar vaak vergeten onderwerp is het nabestaandenpensioen. Wat gebeurt er met dit pensioen als jij of je partner komt te overlijden na de scheiding? En heb je daar als ex-partner nog recht op? In dit artikel leggen we stap voor stap uit hoe het werkt, wat je rechten zijn en waar je op moet letten.

Wat is nabestaandenpensioen?

Het nabestaandenpensioen, ook wel partnerpensioen of weduwepensioen genoemd, is een pensioenvoorziening die wordt uitgekeerd aan de achterblijvende partner wanneer een deelnemer aan een pensioenregeling overlijdt. Dit kan gaan om een levenslange of tijdelijke uitkering, afhankelijk van het pensioenreglement. Vaak wordt onderscheid gemaakt tussen:

• Op risicobasis opgebouwd nabestaandenpensioen: vervalt bij uitdiensttreding of scheiding.
• Op opbouwbasis opgebouwd nabestaandenpensioen: blijft ook na uitdiensttreding of scheiding in stand.

Bij een scheiding is het belangrijk goed te kijken wat er met dit pensioen gebeurt.

Nabestaandenpensioen bij scheiding

Bij scheiding ontstaat er een zogenaamde bijzonder nabestaandenpensioen. Dit houdt in dat de ex-partner na het overlijden van de deelnemer (bijvoorbeeld de ex-echtgenoot) nog recht kan hebben op een uitkering, ook al is het huwelijk beëindigd.

Het bijzonder nabestaandenpensioen bestaat uit het deel van het partnerpensioen dat is opgebouwd tot het moment van scheiden. Na scheiding blijft dit deel in beginsel voor de ex-partner gereserveerd, tenzij hierover andere afspraken zijn gemaakt in het echtscheidingsconvenant.

Dit pensioen wordt dan ook vaak aangeduid als weduwepensioen na scheiding. De term “weduwe” wordt in dit verband genderneutraal gebruikt: het gaat om de achterblijvende ex-partner, ongeacht geslacht.

Waarom is dit belangrijk?

Veel mensen realiseren zich pas na een scheiding hoe groot de financiële impact kan zijn van het vergeten regelen van het bijzonder nabestaandenpensioen. Je nieuwe partner kan bij overlijden te maken krijgen met een lagere uitkering, omdat het recht deels bij je ex-partner ligt. Ook kunnen kinderen benadeeld worden als hun financiële vangnet onvoldoende is geregeld.

Zoals Johan Bosveld zegt:

“Pensioenrechten worden vaak onderschat in het scheidingsproces. Maar het goed vastleggen van deze afspraken voorkomt veel gedoe – en teleurstellingen – achteraf.”

Een heldere verdeling, goed afgestemd op jullie situatie, geeft rust voor de toekomst. Dit geldt voor ouderdomspensioen, maar zeker ook voor nabestaandenpensioen.

Belangrijke kenmerken van bijzonder nabestaandenpensioen

• Als het pensioen op risicobasis is opgebouwd, vervalt het recht op nabestaandenpensioen voor de ex-partner bij scheiding. Hier is dus geen weduwepensioen na scheiding.
• Als het pensioen op opbouwbasis is opgebouwd, dan blijft het recht op bijzonder nabestaandenpensioen bestaan voor het deel dat tot het moment van scheiding is opgebouwd.
• Partners kunnen bij scheiding afzien van het recht op bijzonder nabestaandenpensioen. Dit moet schriftelijk worden vastgelegd.
• Het recht op bijzonder nabestaandenpensioen is niet afhankelijk van een aanvraagtermijn, in tegenstelling tot ouderdomspensioenverevening.

Wat kunnen kinderen krijgen bij overlijden van een ouder?

Kinderen van een overleden deelnemer kunnen recht hebben op een wezenpensioen. Dit is een pensioenuitkering aan de kinderen tot een bepaalde leeftijd, meestal tot 18 of 21 jaar. Als het kind studeert of invalide is, kan deze termijn verlengd zijn (bijvoorbeeld tot 27 jaar).

Aandachtspunten bij wezenpensioen:

• De hoogte is meestal een percentage van het pensioengevend salaris.
• Het wezenpensioen wordt vaak verdubbeld als beide ouders zijn overleden.
• De regeling staat los van partner- of weduwepensioen.

Regel het nabestaandenpensioen bij scheiding goed

Bij een scheiding is het van groot belang om stil te staan bij het nabestaandenpensioen bij scheiding. Een goede beoordeling van het pensioenreglement en de gemaakte afspraken in het convenant zijn hierbij cruciaal. Vergeet ook niet de positie van de kinderen goed te regelen, zodat zij bij overlijden niet zonder financiële ondersteuning komen te zitten.

Wil je weten hoe het in jouw situatie zit? Laat je dan persoonlijk adviseren door een expert zoals Johan Bosveld van Scheiden doe je samen. Hij helpt jou en je (ex-)partner bij het in kaart brengen van de pensioengevolgen en het maken van duurzame afspraken. Zo voorkom je problemen achteraf en bouw je aan een stabiele toekomst voor iedereen.

Veelgestelde vragen

Heb ik na de scheiding nog recht op partnerpensioen van mijn ex?
Ja, als er sprake is van een opbouwbasis én er niet is afgezien van het recht, heb je recht op een bijzonder nabestaandenpensioen.

Hoe weet ik of het pensioen op risicobasis is opgebouwd?
Dit staat in het pensioenreglement van het fonds of de verzekeraar. Vraag dit op of check je pensioenoverzicht via Mijnpensioenoverzicht.nl.

Moet ik het bijzonder nabestaandenpensioen aanvragen?
Nee, er is geen aanvraagtermijn. Maar het is wel verstandig om dit tijdig te checken en goed te regelen.