Partner uit huis zetten bij een koopwoning

Een scheiding brengt vaak veel emoties en praktische vragen met zich mee. Een van de meest voorkomende vragen is: “Kan ik mijn partner uit huis zetten bij een koopwoning?” Dit kan spanningen geven, vooral als er kinderen in het spel zijn of als beide partners mede-eigenaar zijn van het huis. In deze blog leg ik als ervaren tekstschrijver en specialist in echtscheidingen uit hoe u uw rechten kunt beschermen, welke stappen u kunt nemen en hoe mediation of de rechter hierbij kan helpen. Ook laten we zien hoe Scheiden doe je samen u kan begeleiden bij een overzichtelijke en rechtvaardige afwikkeling van uw scheiding.

Het gebruiksrecht van de woning tijdens een scheiding

Volgens artikel 1:165 BW kan de rechter bepalen wie van de echtgenoten het exclusieve gebruik van de echtelijke woning krijgt tijdens de scheidingsprocedure. Dit wordt vaak geregeld via een voorlopige voorziening.

• Het gebruiksrecht is tijdelijk en bedoeld om rust te creëren, bijvoorbeeld voor de verzorgende ouder en kinderen.
• Bij samenwoners zonder huwelijk of geregistreerd partnerschap bestaat dit wettelijke recht niet automatisch. Alleen als er afspraken zijn gemaakt in een samenlevingsovereenkomst kan men zich hierop beroepen.

Het gebruiksrecht eindigt wanneer:

1. De woning is verdeeld of verkocht;
2. De rechter een definitieve beschikking heeft genomen;
3. De afgesproken termijn in een voorlopige voorziening is verlopen;
4. Dit samen wordt overeengekomen in een convenant bij een mediator.

Partner uit huis zetten bij een koopwoning

Bij een koopwoning speelt eigendom een doorslaggevende rol. Als beide partners mede-eigenaar zijn, kan geen van beiden de ander eenzijdig uit huis zetten. U blijft beiden juridisch gerechtigd het huis te gebruiken.

Praktisch betekent dit:

• Wilt u de woning overnemen, dan is een notariële akte van verdeling vereist. Hierbij moet ook de hypotheekverstrekker akkoord gaan met ontslag van de andere partner uit de hoofdelijke aansprakelijkheid (art. 3:186 BW, levering van een aandeel in een gemeenschap).
• Als financiering niet rondkomt, moet de woning vaak aan een derde worden verkocht.

Partner uit huis zetten bij een huurwoning

Bij huurwoningen geldt artikel 7:266 BW: als beide partners huurder zijn, kunnen zij bij de scheiding de rechter vragen wie van hen de huurovereenkomst voortzet. De verhuurder is verplicht dit oordeel te respecteren.

De rechter kijkt naar:

• Het belang van de kinderen (wie de zorg heeft);
• De financiële draagkracht;
• De redelijkheid en billijkheid (art. 6:2 BW).

Als de rechter het huurrecht aan één partner toewijst, moet de ander vertrekken, ook als zijn of haar naam op het huurcontract staat.

Wat te doen als uw ex-partner weigert te vertrekken

• Zonder rechterlijke uitspraak of convenant: u kunt uw ex-partner in beginsel niet dwingen het huis te verlaten. U bent beiden gerechtigd tot gebruik (bij koop) of huur.
• Met een beschikking: bijvoorbeeld een voorlopige voorziening. Dan kan een deurwaarder, zo nodig met politie, worden ingeschakeld om handhaving af te dwingen.

Weigert uw ex ondanks duidelijke afspraken te vertrekken, dan kunt u bij de rechtbank een vordering tot ontruiming indienen.

Mediation versus rechter bij iemand uit huis zetten

Mediation

• Gericht op vrijwillige afspraken onder begeleiding van een mediator.
• Meer ruimte voor maatwerk: afspraken kunnen aansluiten bij praktische wensen, zoals tijdelijk samen gebruik van de woning of uitgestelde verkoop.
• Geschikt als beide partijen bereid zijn tot overleg.

Rechter

• Nodig wanneer overleg niet werkt.
• Via een verzoek voorlopige voorzieningen (art. 1:822 Rv) kan de rechter bepalen wie de woning voorlopig mag gebruiken.
• Rechters wegen zwaar mee: de belangen van kinderen, de beschikbaarheid van alternatieve woonruimte en financiële draagkracht.

Jurisprudentie en redelijkheid en billijkheid

Rechters hanteren steeds vaker het beginsel van redelijkheid en billijkheid (art. 6:2 BW en art. 3:12 BW). Zo werd in een uitspraak bepaald dat de verzorgende ouder met jonge kinderen het gebruiksrecht kreeg, ook al stond de woning op naam van de andere partner.

Praktische tips voor het uit huis zetten van een partner

1. Ga tijdig in gesprek met uw financieel echtscheidingsadviseur bij een koopwoning. Die kan met u bekijken of u de woning kunt overnemen. Zonder banktoestemming kan de woning echter niet op één naam komen.
2. Leg afspraken schriftelijk vast in een convenant of via een voorlopige voorziening bij de rechter.
3. Houd rekening met kinderen: de rechter laat hun belangen vaak zwaarder wegen dan puur eigendom of huurrecht.
4. Voorkom escalatie: probeer mediation als u nog in gesprek kunt blijven. Het is sneller, goedkoper en vaak beter voor de onderlinge verhouding.
5. Zoek juridische hulp: laat u bijstaan door een scheidingsadviseur of advocaat als er onenigheid is over wie mag blijven wonen.

Wanneer moet je partner de woning verlaten bij een scheiding?

Of uw partner de woning moet verlaten, hangt af van eigendom of huurrecht, gemaakte afspraken en rechterlijke beschikkingen. Zolang er geen duidelijke afspraak of rechterlijk oordeel is, kan een ex-partner meestal niet worden gedwongen te vertrekken. Mediation kan helpen om afspraken te maken zonder tussenkomst van de rechter, maar als overleg onmogelijk is, kan alleen de rechter knopen doorhakken.

Wilt u uw partner uit huis zetten na een scheiding? Bij Scheiden doe je samen begeleiden wij u stap voor stap. Onze mediators en echtscheidingsspecialisten helpen bij juridische, financiële en praktische vragen, zodat u de woningzaken en andere scheidingsaspecten op een eerlijke en overzichtelijke manier regelt. Neem contact op voor een vrijblijvend gesprek of bel 085 013 6009.