Na een scheiding staat het leven niet stil. Kinderen worden ouder, situaties veranderen en afspraken die ooit goed werkten, sluiten soms niet meer aan op de praktijk.

Het is daarom heel normaal dat ouders zich afvragen: kun je een ouderschapsplan wijzigen?

In deze blog leggen we uit wanneer je een ouderschapsplan kunt aanpassen, hoe het zit met het wijzigen van de omgangsregeling en wat je kunt doen als je ex het ouderschapsplan wil wijzigen en jij niet.

Wanneer kun je een ouderschapsplan wijzigen?

Een ouderschapsplan is niet bedoeld als een vaststaand document voor de rest van de jeugd van jullie kinderen. In de praktijk verandert er vaak meer dan je vooraf kunt overzien.

Het uitgangspunt is dat een wijziging van het ouderschapsplan mogelijk is bij gewijzigde omstandigheden. Dat betekent dat de situatie zodanig veranderd moet zijn dat de bestaande afspraken niet meer goed passen.

Daarbij gaat het altijd om de vraag of aanpassing nodig is in het belang van het kind.

Voorbeelden van gewijzigde omstandigheden

Situaties waarin een wijziging van het ouderschapsplan aan de orde kan zijn, zijn bijvoorbeeld:

• een verhuizing van één van de ouders
• verandering in werk of werktijden
• een kind dat naar de middelbare school gaat
• problemen of spanningen binnen de huidige omgangsregeling

Niet elke verandering is voldoende. Het moet gaan om een relevante wijziging die invloed heeft op de afspraken rondom de kinderen.

Omgangsregeling aanpassen of wijzigen

De omgangsregeling is vaak het meest besproken onderdeel bij het wijzigen van een ouderschapsplan. Logisch, want dit raakt direct aan het dagelijks leven van kinderen en ouders.

Bij het aanpassen van de omgangsregeling staat één uitgangspunt centraal: wat is in deze situatie het beste voor het kind?

Dat betekent dat iedere situatie maatwerk is. Wat voor het ene gezin goed werkt, hoeft dat voor een ander gezin niet te zijn.

Een omgangsregeling kan worden gewijzigd als:

• de huidige regeling niet meer goed uitvoerbaar is
• de behoeften van het kind veranderen
• de praktische situatie van ouders wijzigt

Hoe kun je een omgangsregeling wijzigen?

Er zijn twee manieren om een omgangsregeling of ouderschapsplan te wijzigen.

1. In overleg (de voorkeur)

De meest duurzame oplossing is dat ouders samen nieuwe afspraken maken. Dit voorkomt escalatie en zorgt vaak voor meer draagvlak aan beide kanten.

Nieuwe afspraken kunnen vervolgens worden vastgelegd in een aangepast ouderschapsplan. Dit geeft duidelijkheid en voorkomt misverstanden in de toekomst.

2. Via de rechter

Lukt het niet om samen tot afspraken te komen, dan kan de rechter worden ingeschakeld.

De rechter kan:

• de omgangsregeling wijzigen
• een nieuwe regeling vaststellen

Daarbij kijkt de rechter altijd naar het belang van het kind en niet naar wat voor één van de ouders het meest wenselijk is.

Wat als je ex het ouderschapsplan wil wijzigen en jij niet?

In de praktijk komt het regelmatig voor dat één ouder het ouderschapsplan wil wijzigen en de ander niet.

Het is belangrijk om te weten dat je niet verplicht bent om zomaar akkoord te gaan met een wijziging.

Tegelijkertijd betekent dat niet dat de situatie vast blijft staan. Je ex kan namelijk de rechter vragen om de afspraken te wijzigen.

Wat beoordeelt de rechter?

Bij een verzoek tot wijziging kijkt de rechter onder andere naar:

• of er sprake is van een wijziging van omstandigheden
• of de voorgestelde wijziging in het belang van het kind is
• de praktische uitvoerbaarheid van de nieuwe situatie

Elke situatie wordt individueel beoordeeld. Er is geen standaarduitkomst.

Praktisch voorbeeld

Stel: jullie hebben een co-ouderschapsregeling, maar één ouder wil dit wijzigen naar een weekendregeling.

De rechter kijkt dan bijvoorbeeld naar:

• de stabiliteit voor het kind
• de afstand tussen de woningen
• school en sociale omgeving
• de communicatie tussen ouders

Kun je een ouderschapsplan eenzijdig wijzigen?

Een ouderschapsplan eenzijdig wijzigen is niet mogelijk.

Een ouderschapsplan is een gezamenlijke afspraak tussen ouders. Dat betekent dat één ouder de afspraken niet zelfstandig kan aanpassen zonder instemming van de ander.

Als er geen overeenstemming is, zijn er twee mogelijkheden:

• samen nieuwe afspraken maken
• de rechter vragen om een beslissing

Een eenzijdige wijziging heeft geen juridische waarde als de andere ouder daar niet mee instemt.

Wettelijk kader en rechtspraak

De wet gaat uit van gezamenlijke verantwoordelijkheid van ouders voor hun kinderen, ook na een scheiding.

Belangrijke uitgangspunten daarbij zijn:

• beslissingen worden genomen in het belang van het kind
• ouders blijven samen verantwoordelijk
• afspraken kunnen worden aangepast bij gewijzigde omstandigheden

In de rechtspraak zie je dat rechters vooral letten op:

• continuïteit en stabiliteit voor het kind
• de communicatie tussen ouders
• de praktische uitvoerbaarheid van afspraken

De wens van ouders is daarbij niet doorslaggevend. Het gaat uiteindelijk om wat het beste is voor het kind.

Veelgemaakte misverstanden

Rondom het wijzigen van een ouderschapsplan bestaan nog altijd veel misverstanden.

• “Ik kan de omgangsregeling gewoon aanpassen”
  Dat kan alleen in overleg of via de rechter.
• “Als mijn ex niet meewerkt, houdt het op”
  De rechter kan alsnog een beslissing nemen.
• “Mijn kind wil iets anders, dus dat geldt”
  De mening van het kind telt mee, maar is niet doorslaggevend.

Ouderschapsplan wijzigen in de praktijk

Een ouderschapsplan wijzigen is vaak minder zwart-wit dan het lijkt. Juridisch zijn er kaders, maar in de praktijk spelen ook emoties, communicatie en vertrouwen een grote rol.

Juist daarom is het belangrijk om eerst te kijken of je samen tot nieuwe afspraken kunt komen. Dat voorkomt vaak onnodige procedures en zorgt voor meer rust voor alle betrokkenen.

Het ouderschapsplan pas je samen aan

Het wijzigen van een ouderschapsplan gaat zelden alleen over regels. Vaak spelen er ook praktische zorgen en onderlinge spanningen mee. Bij Scheiden doe je samen begeleiden we ouders bij het aanpassen van afspraken op een manier die werkbaar en duidelijk is voor de toekomst.

Heb je vragen over het wijzigen van een ouderschapsplan of wil je jullie situatie laten beoordelen? Neem dan contact op met Johan Bosveld. Samen zorgen we voor overzicht, rust en afspraken die passen bij jullie en jullie kinderen.