Kindgesprek bij scheiding nu ook vanaf 8 jaar

Vanaf 1 januari volgend jaar krijgen kinderen van 8 jaar en ouder de mogelijkheid om mee te praten in echtscheidingsprocedures. Tot nu toe lag de minimumleeftijd op 12 jaar. Deze verandering betekent dat ook jongere kinderen hun stem kunnen laten horen bij beslissingen die direct invloed hebben op hun leven. Dit betekent niet dat kinderen verplicht zijn om naar de rechtbank te komen: ook een schriftelijke verklaring is voldoende om hun mening te delen.

Recht om gehoord te worden

Kinderen hebben volgens de wet het recht om hun mening te geven over zaken die hen raken, zoals woon- en zorgregelingen na een scheiding. Met de verlaging van de leeftijdsgrens erkent de familierechtspraak dat dit recht ook voor jongere kinderen geldt. Harmke Bergenhenegouwen van het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) benadrukt dat het gesprek goed moet aansluiten bij de belevingswereld en het ontwikkelingsniveau van kinderen tussen 8 en 12 jaar.

Hoe het kindgesprek verloopt

Kinderen ontvangen een brief van de rechtbank waarin wordt uitgelegd dat zij mogen laten weten wat zij vinden van de situatie. Daarbij wordt duidelijk gemaakt dat een kind zelf mag kiezen hoe het zijn mening deelt:

• via een persoonlijk gesprek met de rechter,
• via een schriftelijke kindverklaring,
• of door niet te reageren.

Het is dus niet verplicht om naar de rechtbank te komen. Veel kinderen kiezen ervoor hun mening schriftelijk te delen. De rechtbank stuurt hiervoor meestal een formulier mee met de uitnodiging.

Ouders mogen helpen bij het opschrijven, maar het is belangrijk dat de woorden zoveel mogelijk van het kind zelf blijven. De verklaring wordt vervolgens toegevoegd aan het dossier en betrokken bij de beoordeling door de rechter.

Wanneer een kind een verklaring instuurt, kan dit betekenen dat de procedure iets langer duurt. De rechtbank wacht in dat geval met verdere beslissingen totdat de verklaring is ontvangen en verwerkt.

Als een kind kiest voor een gesprek, vindt dit plaats in een kindvriendelijke en rustige ruimte, zonder aanwezigheid van de ouders. Het gesprek duurt doorgaans ongeveer twintig minuten en de rechter draagt geen toga, zodat de setting minder spannend is.

Voorbereiding en terugkoppeling

Een goed kindgesprek vraagt voorbereiding. Kinderrechters worden specifiek getraind om met kinderen van 8 tot 12 jaar te communiceren op een manier die aansluit bij hun cognitieve en emotionele ontwikkeling. Kinderen worden vooraf geïnformeerd over het doel van het gesprek en wat er met hun inbreng gebeurt. Na afloop horen ze hoe hun mening is meegenomen in het besluit van de rechter, bijvoorbeeld via een terugkoppeling per brief.

Deze aanpak helpt kinderen zich serieus genomen te voelen en zorgt ervoor dat hun stem daadwerkelijk invloed kan hebben op de beslissingen die voor hen belangrijk zijn.

Pedagogisch verantwoord en positief getest

In de afgelopen jaren zijn pilots uitgevoerd in diverse rechtbanken en gerechtshoven om kinderen vanaf 8 jaar te horen. De ervaringen waren positief. Onderzoek wijst uit dat het gesprek niet alleen juridisch verantwoord is, maar ook pedagogisch verantwoord, mits goed voorbereid en uitgevoerd. Het draagt bij aan het welzijn van kinderen tijdens een scheiding en maakt het proces transparanter voor hen.

Kinderen een stem geven bij scheidingen

De verlaging van de leeftijd voor kindgesprekken is een belangrijke stap om kinderen een stem te geven bij scheidingsprocedures. Het helpt hen om gehoord te worden, zorgt voor betere voorbereiding op veranderingen en draagt bij aan een zorgvuldige afwikkeling van de scheiding.

Bij Scheiden doe je samen ondersteunen wij je bij het me enemen van het kindperspectief in een scheiding. Onze scheidingsmediators helpen ouders bij het voeren van gesprekken over de behoeften van het kind en begeleiden het proces zodat het voor iedereen zo eerlijk en rustig mogelijk verloopt. Wil je weten hoe je je kinderen goed kunt betrekken bij een scheiding? Neem contact op voor een vrijblijvend gesprek of bel 085 013 6009. Wij staan klaar als onder andere mediator in Nijmegen, mediator in Apeldoorn en mediator in Ede.