Informatieplicht gescheiden ouders: wat zijn je rechten en plichten?

Na een scheiding blijven ouders samen verantwoordelijk voor hun kinderen. Daarom geldt er een wettelijke informatieplicht. Ouders moeten elkaar informeren over belangrijke ontwikkelingen in het leven van hun kind, zoals school, gezondheid en welzijn. Ook een ouder zonder gezag heeft onder voorwaarden recht op informatie.

In de praktijk ontstaan hierover regelmatig vragen. Moet je ex vertellen hoe het op school gaat? Heb je recht op medische informatie? En wat als je ex zich niet aan de informatieplicht houdt? In deze blog leggen we uit wat de wettelijke informatieplicht van gescheiden ouders inhoudt, welke rechten en plichten er zijn en wat je kunt doen als afspraken niet worden nagekomen.

Wat is de wettelijke informatieplicht van gescheiden ouders?

De wettelijke informatieplicht houdt in dat ouders elkaar op de hoogte houden van belangrijke ontwikkelingen rondom hun kinderen.

Deze verplichting is opgenomen in artikel 1:377b van het Burgerlijk Wetboek. Daarin is onder meer geregeld dat ook een ouder zonder gezag recht heeft op informatie over zijn of haar kind. De ouder met gezag heeft de verplichting om deze informatie te verstrekken.

Het doel van deze regeling is eenvoudig: beide ouders moeten betrokken kunnen blijven bij het leven van hun kind, ook als zij niet meer samen zijn. De informatieplicht is geen gunst aan de andere ouder, maar een wettelijke regeling die het belang van het kind dient.

Waarom bestaat de informatieplicht?

Kinderen hebben er belang bij dat beide ouders betrokken blijven bij hun ontwikkeling.

Een goede samenwerking tussen ouders draagt bij aan:

• stabiliteit voor het kind;
• betrokkenheid van beide ouders;
• betere communicatie;
• minder conflicten;
• duidelijkheid over belangrijke beslissingen.

Juist na een scheiding kan goede informatie-uitwisseling veel misverstanden voorkomen.

Welke informatie moeten ouders met elkaar delen?

De wet geeft geen volledige lijst van onderwerpen. Het uitgangspunt is dat ouders elkaar informeren over belangrijke zaken die betrekking hebben op het kind.

School

Ouders informeren elkaar bijvoorbeeld over:

• schoolkeuze;
• rapporten;
• oudergesprekken;
• leerproblemen;
• schorsingen;
• bijzondere gebeurtenissen op school.

Gezondheid

Ook medische informatie valt onder de informatieplicht.

Denk aan:

• ziekte;
• ziekenhuisopnames;
• medische onderzoeken;
• behandelingen;
• medicatie;
• psychologische of pedagogische hulpverlening.

Ontwikkeling en welzijn

Hieronder vallen bijvoorbeeld:

• gedragsproblemen;
• sociaal-emotionele ontwikkeling;
• belangrijke gebeurtenissen;
• sport en hobby’s;
• begeleidingstrajecten;
• situaties die invloed hebben op het welzijn van het kind.

Verblijf en verzorging

Ook belangrijke wijzigingen in de dagelijkse situatie moeten worden gedeeld.

Bijvoorbeeld:

• veranderingen in de zorgregeling;
• verhuizingen;
• wijzigingen in opvang;
• andere belangrijke veranderingen in de leefomgeving van het kind.

Informatieplicht ouders met gezag

Wanneer beide ouders gezamenlijk gezag hebben, gaat de verantwoordelijkheid verder dan alleen het uitwisselen van informatie.

Bij gezamenlijk gezag moeten ouders elkaar ook betrekken bij belangrijke beslissingen over hun kinderen.

Denk aan:

• schoolkeuze;
• medische behandelingen;
• verhuizingen;
• belangrijke hulpverlening;
• religieuze of levensbeschouwelijke keuzes.

De wet gaat ervan uit dat ouders hierover samen overleg voeren en gezamenlijk beslissingen nemen.

Heeft een ouder zonder gezag ook recht op informatie?

Ja. Een veelvoorkomend misverstand is dat een ouder zonder gezag geen recht meer heeft op informatie over zijn of haar kind, maar dat is niet juist. Ook een ouder zonder gezag heeft recht op informatie over belangrijke ontwikkelingen in het leven van het kind. De ouder die het gezag uitoefent, dient deze informatie te verstrekken. 

Het belangrijkste verschil is dat een ouder zonder gezag doorgaans niet meebeslist over belangrijke beslissingen die onder het gezag vallen. Wel blijft het recht bestaan om betrokken te zijn bij en op de hoogte te blijven van de ontwikkeling van het kind.

Ex houdt zich niet aan de informatieplicht: wat kun je doen?

Een veelgestelde vraag is: wat als mijn ex niets vertelt over de kinderen?

Hoewel de wet geen standaard sanctie kent, zijn er verschillende mogelijkheden om de communicatie te verbeteren en afspraken af te dwingen.

1. Ga eerst met elkaar in gesprek

Misverstanden ontstaan soms door onduidelijke verwachtingen.

Bespreek bijvoorbeeld:

• welke informatie wordt gedeeld;
• hoe vaak;
• via welk communicatiemiddel.

2. Leg afspraken vast

Duidelijke afspraken voorkomen discussies.

Je kunt bijvoorbeeld opnemen:

• wanneer rapporten worden doorgestuurd;
• hoe medische informatie wordt gedeeld;
• hoe ouders elkaar informeren over belangrijke gebeurtenissen.

Deze afspraken kunnen onderdeel zijn van het ouderschapsplan.

3. Schakel mediation in

Wanneer de communicatie moeizaam verloopt, kan mediation uitkomst bieden.

Een scheidingsmediator helpt ouders om:

• beter met elkaar te communiceren;
• duidelijke afspraken te maken;
• escalatie te voorkomen;
• het belang van het kind centraal te houden.

In de praktijk blijkt dat veel conflicten over de informatieplicht vooral communicatieproblemen zijn.

4. Vraag juridische hulp

Lukt het niet om samen afspraken te maken?

Dan kan de rechter in bepaalde situaties worden gevraagd om een regeling vast te stellen of bestaande afspraken te beoordelen.

Welke oplossing passend is, hangt af van de omstandigheden van het geval.

Informatieplicht na scheiding: duidelijke afspraken voorkomen conflicten

De wettelijke informatieplicht van gescheiden ouders is bedoeld om beide ouders betrokken te houden bij het leven van hun kind.

In de praktijk ontstaan problemen vaak niet doordat ouders de regels niet kennen, maar doordat de communicatie onder druk staat.

Door duidelijke afspraken te maken over:

• welke informatie wordt gedeeld;
• wanneer dat gebeurt;
• hoe ouders met elkaar communiceren;

kunnen veel conflicten worden voorkomen.

Een goede informatieregeling geeft rust voor ouders én voor kinderen.

Plan een kosteloos kennismakingsgesprek

Vragen over de informatieplicht van gescheiden ouders gaan vaak niet alleen over de wet. Achter de juridische regels schuilen meestal praktische en emotionele uitdagingen. Bij Scheiden doe je samen begeleiden wij ouders bij het maken van duidelijke en werkbare afspraken over de kinderen. Daarbij staat niet het conflict tussen ouders centraal, maar het belang van het kind en een goede samenwerking na de scheiding.

Heb je vragen over de wettelijke informatieplicht van gescheiden ouders? Houdt je ex zich niet aan de informatieplicht? Of willen jullie duidelijke afspraken maken voor de toekomst? Neem dan vrijblijvend contact op met Johan Bosveld. Als ervaren MfN-registermediator en financieel scheidingsadviseur helpt hij ouders om samen tot duurzame afspraken te komen, zodat kleine irritaties niet uitgroeien tot langdurige conflicten.