Belastingdienst en scheiden: waar moet je op letten bij de belastingaangifte na scheiding?

Een scheiding heeft niet alleen emotionele en juridische gevolgen, maar ook belangrijke fiscale consequenties. Juist rondom de belastingaangifte na scheiding ontstaan vaak vragen. Wanneer eindigt het fiscaal partnerschap? Hoe zit het met toeslagen? Wie mag de hypotheekrente aftrekken? En wat moet je doorgeven aan de Belastingdienst bij scheiden?

Veel mensen realiseren zich pas achteraf dat verkeerde keuzes tijdens de scheiding duizenden euro’s kunnen kosten. Denk aan terugbetalingen van toeslagen, gemiste aftrekposten of fouten in de aangifte inkomstenbelasting.

Bij Scheiden doe je samen begeleiden wij stellen daarom niet alleen juridisch en emotioneel, maar ook financieel en fiscaal tijdens het scheidingsproces.

Waarom is scheiden en belasting zo belangrijk?

Tijdens en na een scheiding verandert er fiscaal veel tegelijk:

• het fiscaal partnerschap bij scheiding eindigt;
• de belastingaangifte moet opnieuw worden ingericht;
• toeslagen veranderen;
• de eigen woning moet fiscaal verdeeld worden;
• alimentatie heeft fiscale gevolgen;
• kindregelingen wijzigen.

Juist doordat meerdere fiscale regels tegelijk veranderen, worden er in het scheidingsjaar veel fouten gemaakt.

Wat is fiscaal partnerschap bij scheiding?

Het fiscaal partnerschap bestaat onder meer tussen gehuwden en geregistreerde partners. Ook ongehuwde samenwoners kunnen fiscaal partners zijn als zij voldoen aan bepaalde voorwaarden.

Fiscaal partners mogen bepaalde inkomsten, aftrekposten en vermogen onderling verdelen in de belastingaangifte. Denk bijvoorbeeld aan:

• hypotheekrenteaftrek;
• vermogen in box 3;
• giftenaftrek;
• zorgkosten;
• persoonsgebonden aftrek;
• de eigen woning.

Deze verdeling kan fiscaal voordeel opleveren, omdat aftrekposten optimaal kunnen worden verdeeld.

Wanneer eindigt het fiscaal partnerschap bij scheiding?

Een veelgemaakte fout is dat mensen denken dat het fiscaal partnerschap direct stopt zodra zij uit elkaar gaan. Dat is meestal niet zo.

Bij een fiscaal partner scheiding moeten in de praktijk meestal twee voorwaarden zijn vervuld:

1. jullie leven duurzaam gescheiden;
2. jullie staan niet meer op hetzelfde woonadres ingeschreven in de BRP.

Zolang jullie nog op hetzelfde adres staan ingeschreven, blijft het fiscaal partnerschap bij scheiding vaak bestaan. Dat zorgt regelmatig voor verrassingen bij de belastingaangifte.

Wat is voljaarspartnerschap?

In het jaar van scheiding kunnen ex-partners ervoor kiezen om voor de inkomstenbelasting het hele jaar als fiscale partners te worden behandeld. Dit heet voljaarspartnerschap.

Dat kan voordelen bieden, bijvoorbeeld:

• een gunstige verdeling van hypotheekrente;
• optimale benutting van aftrekposten;
• een voordelige verdeling van box 3-vermogen;
• betere benutting van persoonsgebonden aftrek.

Maar voljaarspartnerschap kan ook nadelig uitpakken. Bijvoorbeeld wanneer:

• één partner veel vermogen heeft;
• toeslagen moeten worden terugbetaald;
• inkomensafhankelijke regelingen ongunstig uitpakken.

Het is daarom verstandig om beide scenario’s goed door te rekenen voordat de aangifte wordt ingediend.

Belastingaangifte na scheiding: belangrijkste aandachtspunten

1. De eigen woning en hypotheekrente

De woning is vaak één van de belangrijkste fiscale onderwerpen bij een scheiding.

Belangrijke vragen zijn:

• Wie blijft in de woning wonen?
• Wie betaalt de hypotheek?
• Wie is eigenaar van de woning?
• Hoe wordt de hypotheekrente verdeeld?

Daarnaast kunnen regels rondom de eigen woning, uitkoop en overwaarde fiscale gevolgen hebben voor toekomstige hypotheekmogelijkheden.

Bij scheiden met een koophuis is goede begeleiding daarom belangrijk.

2. Partneralimentatie

Partneralimentatie heeft fiscale gevolgen voor beide ex-partners.

• Betaalde partneralimentatie is meestal aftrekbaar voor de betaler;
• ontvangen partneralimentatie is belast inkomen voor de ontvanger.

Kinderalimentatie is daarentegen niet aftrekbaar.

Een veelgemaakte fout is dat betalingen niet duidelijk worden vastgelegd, waardoor later discussie ontstaat met de Belastingdienst bij scheiden.

3. Kinderen en toeslagen

Bij kinderen spelen verschillende fiscale regelingen een rol:

• kindgebonden budget;
• kinderopvangtoeslag;
• zorgtoeslag;
• inkomensafhankelijke combinatiekorting;
• co-ouderschap.

Het is belangrijk dat de afspraken in het ouderschapsplan goed aansluiten bij:

• de BRP-inschrijving van het kind;
• de daadwerkelijke zorgverdeling;
• de verdeling van kosten.

Juist bij toeslagen ontstaan na een scheiding regelmatig terugvorderingen.

4. Box 3 vermogen en schulden

Bij de belastingaangifte na scheiding moet ook worden gekeken naar:

• spaargeld;
• beleggingen;
• leningen;
• gezamenlijke rekeningen;
• de peildatum van het vermogen.

Wanneer vermogensbestanddelen nog niet definitief zijn verdeeld, kan discussie ontstaan over de fiscale toerekening.

Wat moet je doorgeven aan de Belastingdienst bij scheiding?

Bij een scheiding is het belangrijk om wijzigingen zo snel mogelijk door te geven aan de Belastingdienst en Belastingdienst/Toeslagen.

Denk aan:

• adreswijzigingen;
• wijzigingen in inkomen;
• wijzigingen in de zorgverdeling van kinderen;
• stopzetten of aanpassen van toeslagen;
• wijzigingen rondom de woning.

Veel problemen ontstaan doordat wijzigingen te laat worden doorgegeven.

Belastingdienst scheiden contact: wanneer hulp inschakelen?

De fiscale regels rondom scheiden zijn complex. Zeker wanneer sprake is van:

• een koopwoning;
• ondernemerschap;
• alimentatie;
• toeslagen;
• complex vermogen.

In zulke situaties is deskundige begeleiding belangrijk om fouten en financiële problemen te voorkomen.

Bij Scheiden doe je samen kijken wij niet alleen naar de juridische kant van de scheiding, maar ook naar de fiscale gevolgen op korte én lange termijn.

Tot slot

Scheiden en belasting zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Juist in het jaar van de scheiding komen veel fiscale regels samen. Een verkeerde keuze kan leiden tot gemiste aftrekposten, terugvorderingen of langdurige discussies tussen ex-partners.

Een goede fiscale analyse helpt om:

• fouten in de aangifte te voorkomen;
• toeslagen correct aan te passen;
• fiscaal voordeel optimaal te benutten;
• conflicten te voorkomen;
• meer financiële rust te creëren.

Plan een kosteloos kennismakingsgesprek

Hebben jullie vragen over de belastingaangifte na scheiding, toeslagen of fiscaal partnerschap? Of willen jullie weten welke fiscale keuzes verstandig zijn in jullie situatie?

Bij Scheiden doe je samen begeleiden wij jullie bij de volledige financiële en fiscale afwikkeling van de scheiding.

Onze mediator scheiding helpt jullie om overzicht te krijgen en samen duidelijke afspraken te maken.

Neem vrijblijvend contact met ons op voor een kosteloos kennismakingsgesprek.

Johan Bosveld, Geregistreerd financieel scheidingsadviseur (RES; CFP en RFEA geregistreerd); hypotheekadviseur en MfN Registermediator

Bel ons op 085–4010839 of vul het contactformulier in op onze website.

Wij zijn onder andere actief als: mediation in Apeldoorn, mediation in Nijmegen, mediation in Zutphen, mediation in Deventer, mediation in Doetinchem en natuurlijk mediation in Arnhem.

Online scheiden behoort ook tot de mogelijkheden bij Scheidendoejesamen.nl, onder begeleiding van een ervaren mediator.