Scheiden met subsidie: wat zijn de mogelijkheden?

Een scheiding brengt naast emotionele en praktische vragen ook financiële zorgen met zich mee. De kosten van een mediator of advocaat kunnen behoorlijk oplopen, zeker wanneer je inkomen daalt, je woonlasten stijgen of je financieel opnieuw moet beginnen.

Kun je de kosten van scheidingsbegeleiding niet volledig zelf betalen? Dan zijn er verschillende mogelijkheden. Zo kun je onder bepaalde voorwaarden gebruikmaken van gesubsidieerde rechtsbijstand, ook wel een toevoeging genoemd. Ook kan een rechtsbijstandverzekering in sommige gevallen mediation bij een scheiding vergoeden.

Wie gaat scheiden en zich zorgen maakt over de kosten, doet er daarom goed aan eerst te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn.

Wat is subsidie voor een scheiding?

Met subsidie voor scheiden wordt vaak gesubsidieerde rechtsbijstand bedoeld. Via deze regeling betaalt de overheid een deel van de kosten van juridische hulp of mediation voor mensen die deze kosten niet volledig zelf kunnen dragen. De regeling wordt uitgevoerd door de Raad voor Rechtsbijstand.

Afhankelijk van je financiële situatie betaal je zelf een eigen bijdrage. De overheid neemt het resterende deel van de kosten voor haar rekening. Scheiden met subsidie betekent dus niet automatisch dat een scheiding helemaal gratis is.

Kun je een mediator met subsidie krijgen?

Ja, onder bepaalde voorwaarden kan ook mediation bij een scheiding onder gesubsidieerde rechtsbijstand vallen. De mediator scheiding moet hiervoor bij de Raad voor Rechtsbijstand zijn ingeschreven en aan de voorwaarden voor gesubsidieerde mediation voldoen.

Vraag daarom vóór de start van een mediationtraject of gesubsidieerde mediation voor jouw situatie mogelijk is. Bij Scheiden doe je samen kan mediator Johan Bosveld je informeren over de mogelijkheden en nagaan of in jouw situatie een toevoeging kan worden aangevraagd.

Wie vraagt de toevoeging aan?

Je hoeft een toevoeging voor je scheiding meestal niet zelf bij de Raad voor Rechtsbijstand aan te vragen. De advocaat of mediator vraagt deze aan bij de Raad en moet hiervoor bij de Raad zijn ingeschreven.

Bespreek daarom tijdens het eerste gesprek of gesubsidieerde rechtsbijstand mogelijk is. Je kunt bijvoorbeeld vragen:

“Ben je ingeschreven bij de Raad voor Rechtsbijstand en kun je voor mijn scheiding een toevoeging aanvragen?”

Zo weet je vooraf beter waar je financieel aan toe bent.

Wanneer kom je in aanmerking voor gesubsidieerde rechtsbijstand?

Of je in aanmerking komt voor gesubsidieerde rechtsbijstand hangt af van je financiële situatie. De Raad voor Rechtsbijstand kijkt onder andere naar:

• je inkomen;
• je vermogen;
• je gezinssituatie;
• het toepasselijke peiljaar.

Er gelden financiële grenzen voor inkomen en vermogen. De hoogte van je eigen bijdrage is afhankelijk van je persoonlijke omstandigheden en de geldende normen.

Omdat voorwaarden en bedragen kunnen wijzigen, is het belangrijk om altijd uit te gaan van de actuele voorwaarden van de Raad voor Rechtsbijstand.

Het peiljaar kan belangrijk zijn bij een scheiding

Bij de beoordeling wordt in beginsel gekeken naar financiële gegevens uit een eerder belastingjaar. Je huidige inkomen is daardoor niet altijd bepalend.

Dat kan lastig zijn wanneer je financiële situatie inmiddels sterk is veranderd. Je kunt bijvoorbeeld minder zijn gaan werken, werkloos zijn geworden, een lager inkomen hebben of hogere woonlasten hebben gekregen door de scheiding.

Daarom is het belangrijk om niet alleen naar je inkomen uit het peiljaar te kijken.

Wat is peiljaarverlegging?

Is je financiële situatie aanzienlijk veranderd ten opzichte van het peiljaar? Dan kan peiljaarverlegging mogelijk zijn. Hiermee kun je vragen om bij de beoordeling uit te gaan van een recenter financieel beeld.

Dit kan bijvoorbeeld relevant zijn wanneer je tijdens of rondom de scheiding veel minder bent gaan verdienen. Een afwijzing op basis van het peiljaar hoeft daarom niet altijd het einde van het verhaal te zijn. Het kan verstandig zijn om te laten beoordelen of peiljaarverlegging mogelijk is.

Niet alleen je inkomen, maar ook je vermogen telt mee

Bij gesubsidieerde rechtsbijstand wordt niet alleen gekeken naar je inkomen. Ook je vermogen speelt een belangrijke rol.

Denk bijvoorbeeld aan spaargeld, beleggingen of een woning met overwaarde. Zeker bij een scheiding kan dit gevolgen hebben voor de financiële beoordeling en de vraag of je recht hebt op een toevoeging.

Kijk daarom niet alleen naar de vraag “Wat verdien ik?”, maar ook naar “Over welk vermogen beschik ik en wat gebeurt daarmee tijdens mijn scheiding?”

Wat als beide partners subsidie krijgen?

Bij mediation zitten beide partners samen aan tafel. Het kan daarom voorkomen dat beide partners aan de voorwaarden voor gesubsidieerde rechtsbijstand voldoen. Er kan dan sprake zijn van een dubbele toevoeging.

Het kan ook voorkomen dat slechts één partner voor een toevoeging in aanmerking komt. Dan is sprake van een enkele toevoeging.

De financiële gevolgen kunnen verschillen. Bespreek daarom vooraf hoe de kosten worden verdeeld en welke bijdrage voor iedere partner geldt.

Kan een toevoeging later worden ingetrokken?

Ja. Tijdens een scheiding kan je financiële situatie veranderen, bijvoorbeeld doordat je vermogen ontvangt bij de verdeling van de woning of andere bezittingen.

De Raad voor Rechtsbijstand kan daarom achteraf beoordelen wat het resultaat van de zaak voor je financiële situatie betekent. Dit wordt ook wel de resultaatbeoordeling genoemd.

In bepaalde situaties kan een eerder verstrekte toevoeging daardoor achteraf worden ingetrokken. Dat kan bijvoorbeeld relevant zijn bij:

• een aanzienlijke overwaarde van de woning;
• een uitkoop;
• een grote vermogensverdeling;
• andere vermogensbestanddelen die je door de scheiding verkrijgt.

Een toevoeging betekent dus niet automatisch dat je definitief niets meer hoeft te betalen.

Scheiden met subsidie via mediation

Mediation kan bij een scheiding een laagdrempelige manier zijn om samen afspraken te maken. Een mediator begeleidt beide partners bij het maken van afspraken over bijvoorbeeld:

• de woning;
• het vermogen;
• de kinderen;
• een ouderschapsplan;
• alimentatie;
• pensioen;
• schulden;
• de manier waarop jullie na de scheiding met elkaar omgaan.

Wanneer emoties oplopen, kan het lastig zijn om zelf tot goede afspraken te komen. Een mediator brengt structuur aan en zorgt ervoor dat belangrijke onderwerpen worden besproken.

Voor mensen met beperkte financiële middelen kan gesubsidieerde mediation ervoor zorgen dat professionele begeleiding toch binnen bereik komt.

Heb je een rechtsbijstandverzekering? Controleer deze eerst

Gesubsidieerde rechtsbijstand is niet de enige mogelijkheid om de kosten van een scheiding te beperken. Heb je een rechtsbijstandverzekering? Controleer dan voordat je een mediator inschakelt of mediation bij een scheiding wordt vergoed.

Dit verschilt per verzekeraar en polis. Let onder andere op:

• of familierecht onder de dekking valt;
• of mediation bij echtscheiding wordt vergoed;
• of er een wachttijd geldt;
• of de verzekering al liep voordat de scheidingssituatie ontstond;
• of de mediator aan bepaalde voorwaarden moet voldoen;
• welk maximumbedrag wordt vergoed;
• of vooraf toestemming nodig is.

Een rechtsbijstandverzekering en gesubsidieerde rechtsbijstand zijn twee verschillende regelingen. Het is daarom verstandig om beide mogelijkheden te controleren.

Wat kost scheiden met subsidie?

De kosten van scheiden met subsidie zijn afhankelijk van je persoonlijke situatie. Je kunt te maken krijgen met een eigen bijdrage voor de gesubsidieerde rechtsbijstand. Daarnaast kunnen andere kosten ontstaan die niet volledig door de toevoeging worden gedekt, zoals bepaalde griffierechten.

Vraag daarom niet alleen:

“Heb ik recht op subsidie?”

maar vooral:

“Wat moet ik in mijn situatie uiteindelijk zelf betalen?”

Zo krijg je een realistischer beeld van de totale kosten van je scheiding.

Waar kun je subsidie voor je scheiding aanvragen?

De voorwaarden voor gesubsidieerde rechtsbijstand worden vastgesteld door de Raad voor Rechtsbijstand. Op de website van de Raad vind je actuele informatie over toevoegingen, inkomens- en vermogensgrenzen, eigen bijdragen, peiljaarverlegging en resultaatbeoordeling.

Raad voor Rechtsbijstand

Omdat financiële grenzen en voorwaarden kunnen veranderen, is het verstandig om voor een actuele beoordeling altijd de informatie van de Raad voor Rechtsbijstand te raadplegen. Een mediator of advocaat die bij de Raad is ingeschreven, kan daarnaast helpen bij het aanvragen van een toevoeging en uitleggen wat deze voor jouw situatie betekent.

Samen afspraken maken zonder financiële drempel

Bij Scheiden doe je samen staat niet alleen de juridische afwikkeling van de scheiding centraal. Het doel is om samen te kijken naar de afspraken die nodig zijn om na de scheiding verder te kunnen. Mediator Johan Bosveld begeleidt stellen bij het maken van afspraken over onder andere de kinderen, woning, financiën en de toekomst.

Vormen de kosten van mediation een drempel? Bespreek dit dan direct aan het begin van het traject. Er kan worden gekeken of gesubsidieerde mediation of een andere vorm van financiële ondersteuning mogelijk is. Zo hoeft financiële onzekerheid geen obstakel te zijn om tijdig hulp te zoeken.